تربیت به عنوان یکی از ارکان مهم جامعه در هر دوره و زمانی تحت تأثیر ارزش‌ها و نیازهای افراد جامعه بوده است. طبق شواهد و منابع موجود، تعلیم و تربیت دوران باستان ایران اگرچه بیشتر جنبه عملی داشته، اما عمدتاً در خدمت طبقه اشراف و حاکمان و نیازهای آنان بوده است و توده مردم از آن محروم بوده‌اند. برنامه آموزش در دوره باستان نخست به تربیت دینی توجه داشته که مبتنی بر ارزش‌های اخلاقی (زرتشتی) جامعه بوده است. پس از آن تربیت بدنی و پرورش سپاهیان و افراد کارآزموده به منظور حراست از کشور را مد نظر قرار می‌داد.
آثار و بناهای تاریخی به جامانده از گذشته گویای آن است که اگرچه جامعه ایرانی دوران باستان از هنر، معماری و صنعت بی‌بهره نبود، اما مهارت‌ها و شغل‌هایی که توده مردم به آن‌ها اشتغال می‌ورزیدند، در تعلیم و تربیت طبقاتی آن زمان جایگاهی نداشتند. این بخش از هنرها و صنایع را امری موروثی می‌دانستند که از پدر به پسر و از استاد به شاگرد آموزش داده می‌شد. آموزش دختران نیز در خانه به امر خانه‌داری و برخی هنرهای دستی محدود می‌شد. این اولین مقاله از مجموعه تاریخچه تربیت فنی و حرفه‌ای در ایران است که به قلم همین نویسنده در شماره‌های بعدی ادامه خواهد یافت.