آموزش معلمان در مدارس رشدیه [مطالعۀ موردی کتاب‌های درسی هدایة‎التعلیم و نهایةالتعلیم]

نویسندگان

1 پژوهشگر حوزه تاریخ تعلیم و تربیت

2 کارشناسی ارشد ادبیات فارسی، دبیر ادبیات فارسی

چکیده

با گسترش مدارس جدید در دورۀ قاجار به‌تدریج موضوعاتی نظیر نگارش کتاب‌های درسی، تأمین و آموزش معلمان و شیوه‌های تدریس مورد توجه قرار گرفت. دربارۀ کمبود معلم، روش‌های تدریس و آموزش معلمانِ مدارس جدید و پیش از تأسیس رسمی دارالمعلمین، مطالعات و پژوهش‌های اندکی صورت گرفته است. میرزا حسن رشدیه از بنیانگذاران نهاد آموزشی جدید در ایران افزون بر  استفاده از روش آموزشی جدید الفبا (الفبای صوتی)، آموزش الفبا به سالمندان و تألیف کتاب‌های درسی، به تدوین روشِ تدریس معلمان توجهی جدی داشت. نمونه‌ای از تلاش‌های وی در این زمینه، تألیف کتاب‌های درسی هدایةالتعلیم و نهایةالتعلیم است. 
کتاب درسی هدایةالتعلیم بسیار هوشمندانه و مبتکرانه نگاشته شده است، زیرا افزون بر اینکه کتاب‎ درسی دانش‌آموزان محسوب می‌شده، نوعی راهنمای تدریس معلمان برای کتاب درسی بدایةالتعلیم بوده است. در این تحقیق به اختصار به برخی نکات مورد نظر میرزا حسن رشدیه دربارۀ روش تدریس معلمان، از لابه‌‎لای مطالب کتاب‌های هدایةالتعلیم و نهایةالتعلیم می‌پردازیم.