بی تردید کارآمدی نظام تعلیم وتربیت هر کشور منوط به کارآمدی معلمان و مربیان آن کشور است. از این رو، همواره تربیت‌معلم یکی از دغدغه‌های نظام‌های سیاسی بوده است. تجربه بیش از یکصد سال تربیت معلم در ایران معاصر، حاکی از تنوع و تکثر سیاست‌گذاری‌ها و رویکردهای این حوزه است. دغدغۀ تأمین و تربیت معلم از همان آغاز شکل گیری مدارس نوین، بیانگر سیر تحول رویکردی به مقولۀ تربیت معلم است. پرسش اصلی این نوشتار این است، که کارگزاران نظام آموزشی جدید در یکی دو دهه قبل از مشروطه و دو دهه بعد آن، از چه راهکارهایی برای تأمین معلم و بعدها تربیت معلم استفاده کردند.
این مقاله از نوع کتابخانه‌ای و به شیوۀ توصیفی با استناد به صورت مذاکرات و مصوبات شورای عالی معارف حاکی است، که تربیت معلم در نظام آموزشی نوین مورد توجه خاص متولیان سیاست‌گذار فرهنگی عصر قاجار و سپس پهلوی اول قرار داشته و آنان برای تأمین و تربیت معلم ضمن توجه به الگوهای خارجی، از تجارب و آموزه‌های زیست‌بوم کشور نیز بهره برده‌اند. به طوری که با تدوین و تصویب «قانون استخدام کارکنان مدارس» طی حدود ده جلسه مذاکرات شورا در نیمه دوم سال 1305 در 74 بند، یکی از جامع‌ترین قوانین مربوط به نظام آموزشی در عرصۀ جذب و نگهداشت معلم و کارکنان مدارس را به ثمر رساندند.