نظام نوین آموزشی ایران در آستانه شکلگیری با دو رویکرد دولتی و ملی نمود یافت. مدرسههای ملی آن دسته از مدرسههایی بودند که توسط علاقهمندان به تعلیم و تربیت تأسیس شدند. همین افراد برای انسجام و هماهنگی در فعالیتهای خود، در حدود یک دهه قبل از پیروزی مشروطه، به تأسیس «انجمن معارف» دست زدند. فعالیت این انجمن طی بیش از دو دهه، به تأسیس رسمی «شورای عالی معارف » در سال ۱۳۰۰ انجامید. «مجلس شورای ملی» (دوره چهارم) با واگذاری بخشی از عرصه تصمیمات فرهنگی به این شورا، زمینه تشکیل اولین جلسه آن را از مهر ۱۳۰۱ فراهم کرد.
