فصلنامه گنجینه دارالفنون

فصلنامه گنجینه دارالفنون

مختصری بر تاریخچه آموزش و برنامه‌های درسی هنر در ایران با استناد به مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش (قسمت دوم )

نویسندگان
محقق و پژوهشگر حوزه تاریخ تعلیم و تربیت
چکیده
مرور تاریخی بر روند آموزش هنر در مدارس ایران که خود بخشی از تاریخچه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در کشور است موضوع این مقاله خواهد بود. بخش دیگری از آموزش‌های فنی و حرفه‌ای وزارت آموزش‌وپرورش قبل از تغییر نظام آموزشی، آموزش خدمات بود. این بخش شامل مدارس بازرگانی و همچنین هنرستان‌ها و آموزشگاه‌های حرفه ای دختران می‌شد (مرجانی 1370 ، ص 265 ).
سیر تحول آموزش و برنامه‌های هنر از زمان تأسیس اولین مدرسه هنر در ایران تغییرات زیادی داشته است. در این مختصر سعی شده است به موفقیت‌ها و ناکامی‌ها در تأسیس مدرسه صنایع مستظرفه، مدارس موسیقی، هنرستان هنرپیشگی، هنرستان دختران، ایجاد رشته‌های جدید هنری مانند پویانمایی، جداول دروس گروه هنر و نیز تغییرات در برنامه‌های درسی هنرستان بانوان، هنرستان‌های هنرهای زیبا، اهداف، محتوا، طول دوره، ساعات درس و عناوین رشته‌های زمینه هنر پرداخته شود.
این مقاله با استناد به «صورت مذاکرات» و «مصوبات» شورای عالی معارف / فرهنگ و آموزش‌وپرورش تهیه‌شده که اصلی‌ترین مرجع اطلاعات برنامه‌های درسی، جداول دروس و مواد درسی در این جستار است.
گرچه این نوشتار مرور تاریخی برخی از رشته‌های هنر و محدود به چند بازه زمانی و تاریخی است، اما امید می‌رود که برای علاقه‌مندان به آموزش هنر در ایران، تصویر ارزشمندی ارائه دهد. (لازم به ذکر است این نوشتار به دلیل طرح مطالب گسترده و حجم صفحات آن، در دو بخش و در دو شماره در نشریه دارالفنون به چاپ خواهد رسید. در بخش نخست تاریخچه آموزش هنر را بامطالعه برخی از رشته‌های هنری موردبررسی قرار دادیم. اینک در بخش دوم با برنامه‌های درسی و آموزشی هنرستان‌های هنرهای زیبا آشنا خواهیم شد و نیز به تحولات و رویکردهای نوین در دوران شکوفایی هنرستان‌ها و به‌ویژه توجه به توسعه هنرستان‌ها و رشته‌های هنری پس از انقلاب اسلامی خواهیم پرداخت و همچنین دلایل ایجاد و حذف برخی دیگر از رشته‌های تحصیلی در زمینه هنر و در ادامه مسیر آموزش هنر در شاخه فنی و حرفه‌ای مبتنی بر اسناد تحولی، برنامه درس ملی و آموزش‌های مبتنی بر شایستگی خواهیم پرداخت).

  • تاریخ دریافت 23 فروردین 1403