در پژوهشهای تاریخی سالهای اخیر موضوعاتی چون تربیتمعلم و آموزش معلمان و ... مورد توجه محققان، سازمانها و مؤسسات قرارگرفته است که از اینمیان میتوان به همایش «نکوداشت یکصدمین سال تربیتمعلم در ایران» (1398 ش)1؛ رونمایی از مجموعه کتابهای تاریخ تربیتمعلم ایران بهتفکیک استانها در 31 جلد (12 مرداد 1400)2؛ کتابهای تاریخ دارالمعلمین مرکزی و عالی (1312- 1297ش)؛ سرگذشت دارالمعلمات (1312-1297ش) تألیف آقای شهرام یوسفیفر و ... اشاره کرد؛ اما با اینوجود بسیاری از تحقیقات، آثار و تلاشهای فعالان این عرصه، از آغاز فعالیت مدارس نوین، ناشناخته باقیمانده و در پژوهشها کمتر مورد توجه و بررسی قرارگرفته است. بههمیندلیل در این مقاله به معرفی مختصر کتاب «نظام مدرسی» تألیف میرزا آقاخان امیریان که در سال 1307 شمسی تألیف شده است، پرداختهایم.