سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 عاملیت امیرکبیردر گفتمان سازی و تحولات اجتماعی ایران در دوره قاجار 9 10 201900 FA غلامرضا حمیدزاده سردبیر Journal Article 2024 08 04 https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201900_9072d9a28d9d08c5e7949a46f7b3a2ce.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 10 سال تجربه زیسته در قلب آموزش و پرورش در گفت‌وگو با: حجةالاسلام والمسلمین دکتر محی‌الدین بهرام محمدیان معاون اسبق وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی (1396 - 1386) 1 38 201901 FA اعظم ملایی‌نژاد دکتری مدیریت آموزشی و مدیر هماهنگی فصل‌نامه گنجینه دارالفنون غلامرضا حمیدزاده سردبیر Journal Article 2024 08 04 حجةالاسلام‌والمسلمین آقای دکتر محی‌الدین بهرام محمدیان از مدیران ارشد، باسابقه و صاحب‌نظر در حوزه تعلیم وتربیت کشور است ایشان دارای کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عرب از دانشگاه تهران و دکترای ادبیات تطبیقی از انگلستان و دارای تحصیلات حوزوی در حد اجتهاد دارند برخی مسئولیت‌های اداری ایشان در سنوات گذشته عبارت‌اند از: معاون تأمین و تربیت نیروی انسانی آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی کشور، قائم مقام وزیر در سازمان مرکزی انجمن اولیا و مربیان، معاون حقوقی امور مجلس آموزش وپرورش، دبیر کل شورای عالی آموزش‌وپرورش، و معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش وپرورش. یکی از مهم‌ترین اقدامات ایشان در دوره‌ای که ریاست سازمان پژوهش را برعهده داشتند، مدیریت استقرار نظام جدید آموزش وپرورش (۶- ۳- ۳) از طریق تولید بسته‌های آموزشی جدید همسو با برنامه درسی ملی و اسناد تحولی بوده است. در این شماره گفت‌وگوی صمیمانه‌ای که با ایشان در دوره مسئولیت‌شان در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، ارائه می‌شود و تجارب خدمتی در بقیه مسئولیت‌هایشان ایشان در سایر بخش‌های تعلیم وتربیت نیاز به فرصت بیشتری است. انشاءالله در شماره‌های بعدی ارائه خواهد شد. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201901_7e422d8c8f68291a796f0d5370051dd2.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 بیستم د ی‌ماه سالروز شهادت امیرکبیر (1230 هـ . ش) [ 172 سال بعد از شهادت امیرکبیر] 41 46 201902 FA سعید وزیری‌زاده نویسنده و پژوهشگر حوزه تاریخ تعلیم و تربیت Journal Article 2024 08 04 بیستم د ی‌ماه هر سال، سالروز شهادت آزادمرد مؤمن و مسلمان و وطن‌خواه ایرانی است که تمام وجود و قلبش برای توسعه ایران می‌تپید .با مبارزه با استعمار و فساد دربار جانش را فدا نمود و به شهادت رسید. برای گرامیداشت یاد و خاطره این شهید بزرگ‌مرد، این مقاله به سفارش مجله از نویسنده ارجمند، جناب آقای سعید وزیری‌زاده، ارائه می‌شود. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201902_11cb8bae9fb1e6f805746093e0b474d9.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 بلبشوی کتاب‌های درسی 49 67 201903 FA جلال آل‌احمد مرحوم جلال آل‌احمد (11 آذر 1302 - 18 شهریور 1348)، نویسنده و محقق در حوزه‌های اجتماعی و ادبی Journal Article 2024 08 04 مقاله بلبشوی کتاب‌های درسی نوشته‌ای محققانه از مرحوم جلال آل احمد، نویسنده، پژوهشگر و نقاد مؤمن و آزادی‌خواه است که وضع موجود کتاب‌های درسی را در سال‌های دهه بیست تا دهه چهل مورد نقد و بررسی قرار داده است. ارائه این مقاله در این مجله، از این‌جهت دارای اهمیت است که نقل تاریخچه‌ای دقیق و مستند از سوداگری و آشفته‌بازار وضعیت چاپ کتاب‌های درسی و نفوذ فرهنگی و حساب‌شده غرب برای تسلط بر این حوزه در دوره پهلوی اول و دوم است که از کتاب «سه‌مقاله دیگر» نوشتة مرحوم جلال آل احمد در سال 1342 عیناً ارائه می‌شود. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201903_55439127904e06cf80c3e171978df24b.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 «ترتیب کار مدارس و مکاتب » به روایت نشریۀ «تربیت » [سال 1282 ه .ش 1321 هـ.ق] 69 78 201904 FA مهرداد فردیار پژوهشگر در حوزه تاریخ تعلیم و تربیت Journal Article 2024 08 04 با شکل‌گیری و افزایش تعداد مدارس جدید در دوره مظفری، حمایت رسمی شاه و صدراعظم و نیز تلاش‌های مؤسسان و مدیران مدارس جدید، موضوع خطوط کلی راهنمای آموزش و جزئیات مربوط به آن از اهمیت بیشتری برخوردار شد. نمونه‌ای از این تلاش‌ها، قبل از دوره مشروطه در خصوص نظارت و مسئولیت وزارت علوم و معارف بر دبیرستان‌ها (علمیه مظفریه، علمیه ادب، مظفریه علمیه و علمیه ثروت) و مدارس ابتدایی (رشدیه، شرف و کمالیه) شهر تهران بود که شامل نکات جالبی از قبیل نشانی محل قرارگیری مدرسه، عنوان‌های درس‌ها، مدت تحصیل و تعطیلات است که در روزنامه «تربیت» در سال 1282 (1321 ق) منتشر شد. در این یادداشت به متن کامل آن اشاره می‌شود. تلاش‌هایی از این نوع، بعدها به‌صورت نظا منامه مدارس و سپس در قالب قوانین و مقررات تصویب و منتشر شدند. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201904_c1dec1940633e1dd0e11e95d64d150c8.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 تربیت حرفه ای در دوران باستان 79 92 201906 FA بهناز مرجانی عضو هیئت علمی بازنشسته سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی Journal Article 2024 08 04 تربیت به عنوان یکی از ارکان مهم جامعه در هر دوره و زمانی تحت تأثیر ارزش‌ها و نیازهای افراد جامعه بوده است. طبق شواهد و منابع موجود، تعلیم و تربیت دوران باستان ایران اگرچه بیشتر جنبه عملی داشته، اما عمدتاً در خدمت طبقه اشراف و حاکمان و نیازهای آنان بوده است و توده مردم از آن محروم بوده‌اند. برنامه آموزش در دوره باستان نخست به تربیت دینی توجه داشته که مبتنی بر ارزش‌های اخلاقی (زرتشتی) جامعه بوده است. پس از آن تربیت بدنی و پرورش سپاهیان و افراد کارآزموده به منظور حراست از کشور را مد نظر قرار می‌داد. آثار و بناهای تاریخی به جامانده از گذشته گویای آن است که اگرچه جامعه ایرانی دوران باستان از هنر، معماری و صنعت بی‌بهره نبود، اما مهارت‌ها و شغل‌هایی که توده مردم به آن‌ها اشتغال می‌ورزیدند، در تعلیم و تربیت طبقاتی آن زمان جایگاهی نداشتند. این بخش از هنرها و صنایع را امری موروثی می‌دانستند که از پدر به پسر و از استاد به شاگرد آموزش داده می‌شد. آموزش دختران نیز در خانه به امر خانه‌داری و برخی هنرهای دستی محدود می‌شد. این اولین مقاله از مجموعه تاریخچه تربیت فنی و حرفه‌ای در ایران است که به قلم همین نویسنده در شماره‌های بعدی ادامه خواهد یافت. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201906_2e6880876b1c9a2f001f391903caeefe.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 رویش مدرسه جدید در زیست‌بوم ایران 93 109 201907 FA محمد حسنی محقق و پژوهشگر حوزه تاریخ تعلیم و تربیت و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش علیرضا صادق‌زاده قمصری محقق و پژوهشگر حوزه تاریخ تعلیم و تربیت و عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2024 08 04 بی تردید درک تاریخی از چگونگی شکل گیری نهاد مدرسه اشاره جدید در جامعه معاصر ضروری است و طبیعتاً این معنا برای همه محقق و کارگزار تربیتی لازم و ضروری است. یکی از صاحب‌نظران تربیتی کشور ما در یکی از مقاله‌هایش درباره ورود نهاد مدرسه جدید به کشور ما به اجمال چنین می‌نویسد: «مدرسه جدید به سبک اروپایی پدید آمد و برنامه‌های درسی و روش تدریس و شیوه‌های ارزشیابی به تأسی از اروپاییان به‌تدریج رواج یافت و نظام مکتبخانه‌ای به‌تدریج منسوخ شد. مدرسه‌های سنتی به حیات خود ادامه دادند، ولی در کنار آن‌ها مدرسه جدید و دانشگاه به سبک غرب پدید آمد. مدرسه جدید دست‌کم برای قشرهای اجتماعی خاصی نماد تجدد و پیشرفت به‌شمار می‌آمد. آموزش وپرورش جدید، معارف جدید و علوم و فنون غربی را توسعه می‌داد.» (پاک‌سرشت، 1386). «پاک‌سرشت» در این مطلب کوتاه تصویری از تاریخ معاصر مؤسسه‌های تربیتی کشور ارائه می‌دهد. روشن است که این تصویری اجمالی از تاریخ معاصر مدرسه است. برای درک بهتر و عمیق‌تر از پدیدآمدن مدرسه در زیست‌بوم ایران نیازمند تأمل بیشتری هستیم. این گفتار تلاشی برای ارائه روایت تفصیلی از جریان تولد مدرسه جدید در کشور ما در عصر قاجار است. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201907_0ed3b350b51842328071d8a0ab74eae9.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 چگونگی شکل‌گیری آموزش‌وپرورش نوین در خوزستان 111 126 201908 FA محمد امیری مدرس و پژوهشگر تاریخ Journal Article 2024 08 04 آموزش یکی از مفاهیم کهن در زندگی بشر بوده است. زمانی به‌صورت گفت‌وگو و تجربی و طبقه‌بندی‌شده انجام م یشد. خوزستان که به گواه باستان‌شناسان و مورخان یکی از کهن‌ترین تمدن‌ها را در خود جای داده است، به‌یقین صاحب کرسی آموزشی نیز بوده است، چرا که تمدن بدون آموزش به‌دست نمی‌آید؛ اما عمر آموزش‌وپرورش نوین در ایران و به پیروی از آن در خوزستان، چندان طولانی نیست. به همین دلیل، نگارنده برای اولین بار سیر شکل‌گیری مدارس نوین در خوزستان را بررسی و پژوهشی را تدوین کرده است. روش پژوهش، ترکیبی از روش‌های کتابخانه‌ای و پژوهش میدانی است که با استفاده از اسناد و عکس‌ها کامل شده است. این نوشتار می‌تواند خوانندگان و علاقه‌مندان به حوزه آموزش‌وپرورش خوزستان را با کوشش‌های بنیان‌گذاران این تشکیلات و نیز موانعی که در مسیر پیشرفت این امر نو و تأثیرگذار بوده‌اند آشنا کند تا از این رهگذر به پیشرفت هرچه بیشتر این نهاد ارزشمند کمک شود. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201908_9b65c594555fd93478208d5e86bd228b.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 6 24 2024 02 20 بیستم دی‌ماه سالروز شهادت امیرکبیر 127 128 201909 FA Journal Article 2024 08 04 به گزارش روابط عمومی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، به مناسبت سالروز شهادت امیرکبیر نشست «آن مرد روشن؛ با نگاهی به کتاب میرزا تقی‌خان امیرکبیر» چهارشنبه ۲۰دی 1402 ، با حضور آقایان، محمدرضا سنگری و علی‌محمد طرفداری و جمعی از کارشناسان تعلیم‌وتربیت در مدرسه تاریخی دارالفنون برگزار شد. خلاصه‌ای از سخنرانی‌های این روز ارائه می‌شود. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_201909_c0c10e7df6bfbc2ecc1e48eb3ac5bc52.pdf