سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 امیرکبیر و استقلال فرهنگی 9 10 178638 FA حجت‌الاسلام و المسلمین علی ذوعلم مدیر مسئول Journal Article 2023 09 05 https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_178638_137d5fe748da1eba4a43243dde94242f.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 طلوع و عروج مجلات رشد گفتوگو با مهندس سیدمحسن چینی فروشان اولین مدیرکل دفتر انتشارات کمک آموزشی، بعداز انقلاب اسلامی 13 30 151186 FA مسعود جوادیان سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی Journal Article 2022 06 11 مهندس چینی فروشان از مدیران برجسته «سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی» در دوره ریاست آقای دکتر غلامعلی حداد عادل بود. در زمان مهندس محسن چینی فروشان کارهایی اساسی در «دفتر انتشارات کمک آموزشی» انجام شدند که از جمله آنها، راه اندازی شمار قابل توجهی از نشریات رشد بود. وی سپس به «کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان» رفت و رئیس آنجا شد و کل عمر کاری خود را صرف خدمت به فرهنگ و نظام تعلیم و تربیت کشور نموده است.<br />در این فکر بودم که برای گفتوگو با وی چه باید کرد. خوشبختانه آقای محمد ناصری (مدیرکل سابق دفتر انتشارات و فناوری آموزشی) کار را راحت تر کرد. در جایی ایشان را دیدم و موضوع را مطرح کردم. برای مصاحبه با مهندس چینی فروشان به دفترش (دفتر نشر فرهنگ اسلامی) رفتم. مرا شناخت و به یاد آورد. پس از گپ و گفت ابتدایی، پرسش های من و پاسخ های ایشان شروع شدند. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_151186_f25936d06d7b96b755b5bb15142ba574.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 خادم نظام تعلیم و تربیت ایران به مناسبت درگذشت استاد دکتر کاظم نایینی 33 37 151187 FA Journal Article 2022 06 11 دکتر سیدکاظم نایینی، دانشیار بازنشسته دانشکده علوم دانشگاه تهران بود. ایشان در سال 1313 در قزوین متولد شد. دوره ابتدایی و دبیرستان (دوره اول) را در قزوین گذراند و دوره دوم متوسطه را در مدرسه دارالفنون طی کرد و در سال 1336 از آنجا فارغ التحصیل شد. در همان سال در رشته ریاضی وارد دانشگاه تهران شد. بعد از یک ماه در آزمون دبیری برای قبول شدگان دانشگاه ها شرکت کرد و به تعهد دبیری وزارت فرهنگ (آموزش و پرورش کنونی) درآمد و درس های دبیری را همزمان در دانشسرای عالی گذراند.<br />در این دوران با شهید محمدعلی رجایی همکلاس بود و داشتن همکلاسی هایی چون شهید رجایی و استادان برجسته ای مانند پروفسور فاطمی و دکتر محمدباقر هوشیار، دکتر جلالی و ... عشق او را به معلمی دو چندان کرد. وی پس از فارغ التحصیلی، در دبیرستان های قزوین، تهران و دانشگاه های کشور به تدریس پرداخت و علاوه بر آن بعضی از مناصب علمی و اجرایی مانند مدیرکلی دفتر برنامه ریزی و تألیف کتب درسی را بر عهده داشت.<br />از وی آثار و کتاب های ارزشمندی به یادگار مانده اند که نشان از توان علمی و هوش و مدیریتش در زندگی 86 ساله دارد. ایشان علاوه بر موارد گفته شده، عضو هیئت تحریریه فصلنامه «گنجینه دارالفنون» بود. این فصلنامه درگذشت ایشان را در روز هشتم اردیبهشت 1399 ، به همه اهالی فرهنگ و عرصه تعلیم و تربیت تسلیت می گوید. وی با توجه به اینکه در یکی دو سال اواخر عمر شریفشان با بیماری سرطان دست و پنجه نرم می کرد ولی محکم و استوار به کارهای علمی و آموزشی خود می رسید و در شماره پنجم این فصلنامه مصاحبه ای با ایشان داشتیم، در اینجا فقط به ذکر خلاصه ای از زندگی نامه ایشان خواهیم پرداخت.<br />درگذشت این استاد فرهیخته، در روزهای بلای کرونا، اندوهی را بر دل دوستان گذاشت، و استادان و فرهیختگان علم و تعلیم و تربیت، وزرای محترم آموزش و پرورش و آموزش عالی، دبیر کل محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی، رئیس محترم سازمان انرژی اتمی و بزرگان دیگری رحلت و فقدان ایشان را تسلیت گفتند. در پایان این زندگی نامه و پیام وزیر محترم آموزش و پرورش بطور خلاصه ارایه می شود. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_151187_dc087940a1623b94c7b92fd6132a66d8.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 اولین رئیس دارالفنون ایران عزیزخان مکری سردشتی (سردار کل) 41 48 151188 FA نادر کریمیان استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری Journal Article 2022 06 11 سردار کل، عزیزخان مُکری سردشتی، از یک خاندان کهن و نجیب دیار سردشت کردستان، یعنی خاندان مکری، برخاسته بود که جدّ اعلای آنان، بنابر گزارش صاحب «حقایق الاخبار ناصری»، به شیخ حیدر مکری منتهی می شود. عزیزخان در عصر دو پادشاه قاجار، محمد شاه و ناصرالدین شاه، بیش از ۴۰ سال دارای مشاغل و مناصب عمده و داماد امیرکبیر بود.<br />وی اولین رئیس دارالفنون، البته بعد از سرپرستی کوتاه، حدود یک و نیم ماه میرزا محمد علی خان شیرازی که وزیر دول خارجه هم بود. به مدت حدود چهارسال مسئولیت مدرسه دارالفنون را بر عهده داشت. شخصیت عزیزخان مُکری نه تنها به عنوان فردی سیاسی و نظامی، بلکه به عنوان شخصیتی فرهنگی و اجتماعی نیز قابل بررسی و پژوهش است. وی ضمن گسترش نظام آموزشی جدید در ایران (به ویژه در عرصه نظامی) و اینکه اولین رئیس دارالفنون تهران بود، احداث د ه ها اثر و سازۀ ماندنی چون بقعه، آرامگاه، کاروانسرا، مسجد، حمام و پل را نیز بنیان گذاشت. در این جستار، با اشاره ای به اوضاع سیاسی عصر عزیزخان مکری، ضمن معرفی وی، گزارشی از دیدگاه های مشاهیر درباره شخصیت او به اختصار تقدیم می داریم. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_151188_364cd728885ad55b0263fd05b1feb2f1.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 تاریخچۀ آموزش هنر نقاشی در دارالفنون در دورۀ قاجار 49 66 151189 FA نیایش پورحسن پژوهشگر/ از اعضای کانون نویسندگان و منتقدان خانه تئاتر ایران Journal Article 2022 06 11 با اینکه دربارۀ «مدرسۀ دارالفنون» جستارهای زیادی تا به امروز انجام شده اند، اما امروزه همچنان میزان آگاهی دربارۀ بسیاری از جزئیات و زوایای آموزشی آن به شدت ناچیز است. بی گمان یکی از موارد مزبور، مقولۀ آموزش هنر نقاشی در این مدرسه است که متأسفانه دامنۀ اطلاعات جامعۀ هنری و پژوهشی ما دربارۀ آن یک از هزاران است. به همین دلیل، این موضوع به نوبۀ خود بررسی و جستار تازه ای را ایجاب می کند. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_151189_2e3a80da10aacc02cf495208a3268a1c.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 مدرسه دارالفنون اصفهان (مدرسۀ همایونی اصفهان) (1301- 1298 ق) 69 74 151191 FA اسفندیار معتمدی معلم و مولف کتاب های درسی فیزیک و پژوهشگر Journal Article 2022 06 11 نخستین مرکز علمی و آموزشی که به روش پلی تکنیک های اروپایی در ایران تأسیس شد، «دارالفنون» بود. این مؤسسه آموزشی به ابتکار و اقدام میرزا تقی خان امیرکبیر و با اجازه ناصرالدین شاه، به هزینه دربار در سال 1268 ق / 1230 ش در تهران تأسیس شد.<br />در سال 1293 ق / 1254 ش، مظفرالدین میرزا ولیعهد، دومین مدرسه را به نام «مدرسه مبارکه دارالفنون تبریز» در آن شهر دایر کرد. در این مدرسه درس های فارسی، عربی، قرآن، فرانسه و انگلیسی، جغرافیا، ریاضی، و آموزش های نظامی تدریس می شدند.<br />مدرسه همایونی دارالفنون سومین مدرسه ایرانی است که در سال 1298 ق براساس الگوی دارالفنون تهران توسط ظل السلطان، در اصفهان تأسیس شد. با توجه به تأثیر این مدرسه در توسعه فرهنگی و آموزشی اصفهان در این شماره به بررسی آن می پردازیم. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_151191_8d71cf7f906556fe8580772a21814762.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 مؤسسه های علمی- آموزشی ایرانیان در جامعۀ عثمانی (مطالعه موردی دبستان ایرانیان استانبول) 75 90 151195 FA شاهرخ عبدالله زاده دبیر آموزش و پرورش شهرستان ماکو Journal Article 2022 06 11 دولت عثمانی که در سده بیستم میلادی، دوران پایانی خود را سپری می کرد، در پی غربگرایی در سده های اخیر، در عرصه های علمی و فرهنگی شاهد ایجاد مؤسسات آموزشی ممالک مختلف بود. این مدارس با نهادهای گذشته تفاوت داشته و الگویی از مدارس اروپایی بود. ایرانیان نیز مدارسی را ایجاد کردند. مهم ترین نهاد آنها دبستانی بود که در استانبول تأسیس گردید. ساخت این مدرسه به دلیل اهمیت استانبول و علاقه اتباع ایرانی نسبت به فرهنگ و تاریخ بومی که در این جامعه ساکن بودند، ارتباط با گروه های سیاسی در عثمانی و فعالیت های اجتماعی در آن جامعه صورت پذیرفت. نوشتار حاضر در پی شناساندن مدارس به ویژه دبستان ایرانیان استانبول، کیفیت و برنامه های درسی آن، تاریخ اتمام آموزش در مدارس و در نهایت ارائه اسناد به جا مانده آن دوره که نشان از اهمیت مؤسسات برای عثمانی بوده، می باشد. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_151195_3ed07c04453a07171a75d3895f97360e.pdf

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی فصلنامه گنجینه دارالفنون 2645-4238 3 9 2020 05 21 وزیران آموزش وپرروش به روایت وزیری به بهانۀ معرفی و بررسی شکلی کتاب «از شازده تا حاجی » به قلم: سعید وزیری 93 104 151198 FA محمد دشتی پژوهشگر حوزه تاریخ تعلیم و تربیت Journal Article 2022 06 11 پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، حداقل هر چهار سال، انتخابات ریاست جمهوری در ایران برگزار شده و هر دولتی تلاش کرده است، هیئت وزیران خود را معرفی کند. در این میان یکی از وزرایی که معمولا موضوع هایی چالش برانگیز پیرامون او مطرح بوده، وزیر آموزش و پرورش است. وزارت آموزش و پرورش از چه سالی شکل گرفت؟ قبل از این عنوان، این وزارتخانه با چه نامه ایی خوانده شده است؟ تاکنون چند وزیر سکان هدایت این وزارتخانه را بر عهده گرفته اند و مهم تر از همه این ها، اینکه وزیران آموزش و پرورش کشور طی بیش از یک و نیم قرن گذشته (۱۶۰ سال) چه کسانی بوده اند؟<br />پاسخ به این پرسش ها و برخی سؤالات دیگر را می توانید با مطالعه این مقاله که به بهانه بررسی کتاب «از شازده تا حاجی »، به قلم استاد سعید وزیری نوشته شده است، پیدا کنید. https://darolfonoonmag.oerp.ir/article_151198_685d8f53f1a835ccb531e8fb52ccfc1f.pdf